هرودوت: «در میان پارس‌ها برپا ساختن بت‌ها و پرستشگاه‌ها و مهراب‌ها پذیرفته نیست و ایشان کسانی را که چنین می‌کنند نادان می‌شمارند. ظاهرا دین پارسیان مثل دین یونانی‌ها بر مبنای خدایان انسان‌نما نیست.»

امروزه در میان بسیاری از ایرانیان جا افتاده است که این نگاره ی فَروَهَر (پهلوی= فره وشی) همان اهورامزدا (خدای زرتشتیان) می‌باشد. اما این کاملا نظریه‌ای غلط می‌باشد. با مطالعه‌ی اوستا و پژوهش‌های محققان می‌توانیم نماد نداشتن اهورامزدا را ثابت کنیم. برای مثال در جایْ جایِ گاتهای اوستا (سرودهای اشوزرتشت) می‌خوانیم که اهورامزدا شمایلی ندارد:

«ای اهورا همانکه ترا با دیده دل نگریسته در اندیشه خود دریافتم که تویی سرآغاز که تویی سرانجام که تویی پدر منش پاک که تویی آفریننده راستی که تویی داور دادگر اعمال جهانی» (اوستا، گاتها، اهنودگات، یسنا 31 – 8)

« آنگاه ترا مقدس شناختم ای مزدا اهورا وقتی بود که وهومن بسوی من شتافت تا آنکه از آرزو و خواهش من آگاه گردد با آنکه می دانم که کسی ترا لابد نتواند نمود خواستارم که به من وعده دهی که پس از سرآمدن زندگی بلند و خوش، بخشایش کشورت را از آنچه سخن رفت به من ارزانی داری» (اوستا، گاتها، اشتودگات، یسنا 43 – 13)

«من می خواهم از کسیکه بزرگتر از همه است سخن بدارم مزدا اهورا کسیکه خیرخواه مخلوقات است به توسط خرد خویش ستایش کسانیکه وی را می ستایند می شنود. عبادت او را من از وهومن تعلیم گرفتم. او به من از معرفت خویش بهترین چیز آموخت» (اوستا، گاتها، اشتودگات، یسنا 45 – 6)

هم‌چنین در متون بسیاری می‌خوانیم که:

« ... ساختن هیکل خدایان و برپاساختن پرستشگاه ها و محراب در نزد آنها (پارسیان) ممنوع است و آنهایی را که به این چیزها باور دارند نادان می دانند. جهت چنانچه به نظر من می رسد این است که پارسیان خدایان را برخلاف یونانیان انسان تصور نمی کنند.» (هرودوت، کتاب نخست، بند 131)

« پارسیان تصویر خدایان را نمی سازند و پرستشگاه برپا نمی سازند. آسمان را زئوس (اهورامزدا) می‌دانند و قربانی در جاهای بلند انجام می دهند... » (استرابون، فصل 3، بند13)

همان‌طور که پیشتر در مقاله ی «بر فروهر زرتشت، پیام آور نیکی ها درود باد»، پیرامون فلسفه‌ی فروهر (فروشی در اوستا)، فروهر پس از مرگ از بدن جدا می‌شود و به اصل خود یعنی اهورامزدا می‌پیوندند. اما فروهر هم مانند روان نادیدنی است و بدین ترتیب برای درک و فهم بهتر آن برایش تصویری بدان سان که در همان مقاله توضیح دادم، انتخاب کردند.

برای دانستن بیشتر به نوشتارهای زیر در همین تارنگار (وبلاگ) مراجعه نمایید:

بر فروهر زرتشت، پیام آور نیکی ها درود باد -نوشته ی خودم

فروهر -منبع: یتااهو

مجموعه تصاویر فروهر -گردآوری شده